Ten rozdział powstał, aby pomóc Tobie w podjęciu decyzji o przyszłym zawodzie. On jest o tym, jakie zalety i wady ma zawód architekta, jakie umiejętności i zdolności należy rozwijać i jak można je wykorzystać w innych obszarach – na przykładach znanych osób. W rozdziale wykorzystano materiały pochodzące z otwartych źródeł, prace autorów i uczestników Akademii Młodych Architektek i Architektów, zorganizowanej przez Fundację Inna Przestrzeń przy wsparciu Biura Edukacji Urzędu m.st. Warszawy.
Ten rozdział ma za zadanie wzbudzić zainteresowanie do zarówno akademickich, jak i niezależnych studiów świata Architektury.
Wystąpiła: Paulina Paga (Muzeum Osiedli Mieszkaniowych w Lublinie).
Realizacja: Lude Reno.
Produkcja: Fundacja Inna Przestrzeń.
Katarzyna Witt i Witek Hebanowski.
WYBRANE SYLWETKI ARCHITEKTÓW
Drogi przyjacielu!
Jeśli postanowiłeś bliżej poznać architekturę najprawdopodobniej spotkałeś się już z nazwiskami słynnych architektów, a w twoim otoczeniu znajdują się budynki, które wywołują podziw i budynki, które denerwują. Świat architektury jest jednocześnie złożony i interesujący, jest nieskończenie różnorodny, piękny i racjonalny, czasem dziwny, a czasem bardzo praktyczny. Czasem ponury,
a czasem wesoły.
W tym materiale przedstawimy nie tylko światowej sławy architektów, ale także tych, którzy pokazali się w innych sferach działalności, wykorzystując swoją edukację architektoniczną
w nieoczekiwany sposób. Są wśród nich przedstawiciele różnych krajów, religii i priorytetów życiowych. Wszystkich łączy jedno – architektura i palące pragnienie uczynienia naszego świata lepszym miejscem.
„Architektura to muzyka zamarznięta w kamieniu”
Johann Wolfgang Goethe
Dalej zapoznasz się z takimi architektami i architektkami jak Jaime Lerner, Thomas Jefferson, Pierre Cardin, Antonio Gaudi, Zaha Hadid, Tadao Ando, Halina Skibniewska.
Architekt, który został burmistrzem
Jaime Lerner. Rysunek Poliny Vietrovej
(ołówek) na podstawie fotografii Maurílio Cheli.
Jaime Lerner (1937-1921)
to brazylijski architekt, który został burmistrzem. Jaime urodził się w polskiej rodzinie żydowskiej, która przed II wojną światową uciekła do Brazylii. Po uzyskaniu dyplomu architekta pracował w Instytucie Urbanistyki w Kurytybie (IPPUC), przez 5 lat uczestniczył w opracowaniu planu zagospodarowania przestrzennego dla miasta i wkrótce został prezesem Instytutu.
W 1972 został mianowany burmistrzem Kurytyby.
Znaczące osiągnięcia
Zamienił główną ulicę Kurytyby w deptak dla pieszych (Rua Quinze de Novembro). W wąwozach stworzył parki, do których wpuszczono owce – żywe kosiarki. Wprowadził miejski program, w którym za śmieci zebrane na ulicach i w jeziorach biedniejsi obywatele otrzymywali zapłatę.
Cytaty Jaime Lernera:
„Miasto to żółw” – Miasto jest jak żywy organizm i dobrze będzie żyć, jeśli dbasz o zdrowie całego żółwia, a nie tylko o głowę czy skorupę.
„Samochód to papieros miasta” – Im bardziej miasto pali, tym gorzej staje się jego zdrowie; płuca zapychają się dymem; miasto jest chore.
„Zrób to teraz – dostosuj później” – na trzy dni Lerner zmienił ulicę na pieszą i zaprosił dzieci do wzięcia udziału w konkursie rysowania na asfalcie. Podczas gdy reszta obawia się, że pojawią się problemy, Lerner pokazał, że ulica dla pieszych jest o wiele przyjemniejsza, bardziej dochodowa i lepsza dla okolicy.
- „Ważne jest, aby mieć kompleksowe spojrzenie na miasto. To jak żółw, który jednoczy życie, pracę i ruch. Jeśli skorupa żółwia jest podzielona na różne części, umrze. Podobnie w mieście – elementy życia i pracy nie mogą być rozdzielone. Wszystko to musi zostać zintegrowane i połączone w środowisku miejskim.”
Architekt, który został prezydentem
Thomas Jefferson – trzeci prezydent USA (1743-1826).
W kolonialnej Virginii nie było szkół architektonicznych, więc przyszły prezydent studiował architekturę samodzielnie, korzystając z książek o architekturze europejskiej. Jefferson był zwolennikiem Andrei Palladio, ale często używał kształtu ośmiokąta w swoich rysunkach i ukrywał schody. W swojej posiadłości (Monticello) Jefferson zaprojektował ośmiokątną kopułę, mieszczając w niej sypialnię. Wiele pomysłów na swoją architekturę przywiózł z Europy.
Najsławniejsze projekty
– Monticello, Jefferson Manor, Virginia, USA, 1794-1805 (Monticello)
– Jefferson Poplar Grove, Bedford County, Virginia, USA (1806-1826)
– Kampus projektu (Rotonda), University of Virginia, USA (1822-1826)
Cytaty
„Staraj się zawsze wypełniać swój obowiązek, a ludzkość usprawiedliwi cię nawet tam, gdzie upadniesz.”
„Twój własny umysł jest jedyną wyrocznią otrzymaną od Nieba i nie jesteś odpowiedzialny za poprawność, ale za uczciwość decyzji.
„Nic nie jest bardziej sprzyjające dobrobytowi, władzy i szczęściu narodu, jak edukacja.”
Architekt, który wybrał świat mody
Pierre Cardin – francuski projektant mody pochodzenia włoskiego (1922-2020). Zanim zaczął pracować w pracowni Diora studiował architekturę. W modzie był bardziej zainteresowany formami i ich przejawalnością niż podkreśleniem zalet postaci lub wygody ubioru. Otrzymał w Japonii tytuł profesora w Japanese College of Fashion and Design. Po raz pierwszy pokazał kolekcję Prêt-a-porter, która wywołała głośne oburzenie w świecie mody, kupił teatr w wieku 38 lat, opatentował ponad 500 wynalazków.
Zajmował się również projektowaniem mebli, biur, salonów samochodowych, a nawet samolotów. Minęło już całe go życie, a czerwień i czerń są nadal uważane za symbol francuskiej elegancji.
Kilka lat temu Cardin powrócił jednak do architektury prezentując światu futurystyczny projekt budynku funkcjonujący na energii natury „Palace of Light” (Palais Lumiere). Planował budowę w Wenecji za ponad półtora miliona dolarów, która miała zapewnić pracę dla 5 tysięcy osób.
Architekt, który stworzył bajkę
Antonio Gaudí (1852–1956) – genialny kataloński architekt (Hiszpania), doktor architektury. W młodości był nieposkromiony, żył w luksusie, jeździł na swoim powozie, był popularny, miał własnego patrona, Eusebi Güella, tekstylnego magnata, który finansował ucieleśnienie najśmielszych pomysłów architekta. Z biegiem lat jego priorytety życiowe uległy zmianie; budowa Sagrada Família stała się sensem jego życia. Wszystkie pieniądze, które miał, zainwestował w jego budowę, a na placu budowy spędzał całe noce.
Sagrada Familia
Katedra nigdy nie została ukończona, a nawet teraz wszystkie pieniądze z otrzymanych biletów turystycznych trafiają na jej budowę. Proces projektowania i specyfiki pracy nad unikatowymi elementami można oglądać w piwnicy-muzeum, gdzie powstają detale, tak jak i ponad sto lat temu. Kiedy Gaudí został zapytany, który z budynków był jego ulubionym, powiedział: „Każde drzewo”. Uważał jajko za wzór doskonałości i siły. Jego dzieła były pełne znaczeń i osobliwości.
Architektka, która przełamała wszelkie stereotypy
Zaha Hadid (1950–2016) – brytyjska architektka pochodzenia irackiego. Przed studiami w London School of Architecture na Association of Architecture już obroniła doktorat z matematyki na American University w Bejrucie. W wieku trzydziestu lat otworzyła biuro architektoniczne Zaha Hadid Architects. Pierwsza kobieta, która zdobyła nagrodę Pritzkera (odpowiednik nagrody Nobla w dziedzinie architektury), pierwsza kobieta, która otrzymała złoty medal RIBA Royal.
Najsławniejsze projekty
– Straż Pożarna Vitra w Weil am Rhein (Niemcy), 1994 (stacja straży pożarnej Vitra)
– Centrum im. Hejdara Alijewa w Baku (Azerbejdżan), 2007-2012 (Centrum im. Hajdara Alijewa)
– Centrum Sztuki Współczesnej Rosenthal w Cincinnati (USA), 2003 (Rosenthal Center for Contemporary Art)
Cytaty Zahy Hadid
„Architektura to nie tylko schronienie, budynek. Architektura powinna ekscytować, uspokajać i zmuszać do myślenia.”
„Nie sądzę, że ludzie mogą być nauczani architektury. Ludzie mogą się tylko zainspirować.”
„Jeśli chcesz prostego życia, nie bądź architektem.”
Architekt prostoty
Tadao Ando (安藤忠雄, あんどう ただお) – japoński architekt. Tadao urodził się w 1941 roku w Osace w Japonii. W dzieciństwie uczył się stolarstwa i szklarstwa. Uwielbiał matematykę i stolarstwo. Interesował się designem, a później – architekturą. Pozostał w wieku 24 lat karierę bokserską i wyruszył w podróż po świecie architektury. W wieku 28 lat otworzył już własny warsztat „Tadao Ando Architects & Associates”.
Uczył na Uniwersytecie w Tokio, w Yale i w Harvardzie. Swoją nagrodę za osiągnięcia w dziedzinie architektury (Nagrodę Pritzkera) – 100 000 dolarów – przekazał ofiarom trzęsienia ziemi w Kobe w 1995.
Najsławniejsze projekty
Dom szeregowy w Sumiyosa, Osaka, Japonia 1976 (japoński: 住吉の長屋),
Kościół Światła, Ibiraki, Osaka, Japonia, 1989 (japoński:茨木春日丘教会),
Fort Worth Museum of Modern Art, Fort Worth, Teksas, USA, 2002 (Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Fort Worth),
Fundacja Langena (muzeum sztuki), Neuss, Niemcy, 1994–2004 (niem. Fundacja Langena).
Сytaty
„Miasto jest jak pudełko z biżuterią, a budynki są w nim klejnotami. Chcę wypełnić pudełka drogimi kamieniami.”
Architektka i nauczycielka
Halina Skibniewska (1921–2011) – polska architektka modernizmu, urbanistka. Była pierwszą kobietą w historii polskiego Sejmu jako wicemarszałek. Była profesorem na Politechnice Warszawskiej. W swoich projektach początkowo stosowała techniki projektowania krajobrazu, a także ozdobne fragmenty starych budynków. Pracowała z adaptacją przestrzeni życiowej dla osób niepełnosprawnych. Prowadziła aktywne życie publiczne i zajmowała wiele stanowisk, na przykład była prezesem Stowarzyszenia Przyjaźni Polsko-Francuskiej i przewodniczyła Komitetowi Ochrony Przyrody pod Wojewodą Warszawskim.
Najsłynniejsze prace
Osiedle Sady Żoliborskie w Warszawie (1961)
Szkoła na Sadybie w Warszawie (1971)
Osiedle Szwoleżerów w Warszawie (1974)
Plan szczegółowy osiedli winogradzkich w Poznaniu
Architektka należała do pokolenia, które wyrastało w kręgu problemów społecznych nurtujących postępową inteligencję lat 30. w „żoliborskim” środowisku Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej.
Rodzina architektów
Zofia (1924–2013) i Oskar (1922–2005) Hansen są przedstawicielami modernizmu i autorami teorii Formy Otwartej i koncepcji Linearnego Systemu Ciągłego. Zaprojektowali osiedla mieszkaniowe: Torwar, Rakowiec, Bacławska, Przyczółek Grochowski w Warszawie i osiedle im. Juliusza Słowackiego w Lublinie (o którym opowiada film).
W Lublinie Hansenowie prowadzili konsultacje społeczne i sprawdzali, jakie modele mieszkań preferują mieszkańcy. Tworzyli wnętrza osiedla na skarpach uformowanych z gruntu pozostałego po budowie. Place zabaw wyglądały jak elementy budynków i form przestrzennych, co dawało przestrzeń dla gry wyobraźni.
Wystąpiła: Paulina Paga (Muzeum Osiedli Mieszkaniowych w Lublinie).
Realizacja: Lude Reno.
Produkcja: Fundacja Inna Przestrzeń.
Katarzyna Witt i Witek Hebanowski.