Partycypacja

PLANOWANIE PRZESTRZENI RAZEM Z UŻYTKOWNIKIEM

Planowanie przestrzeni partycypacyjne to taki sposób tworzenia miejsc, w którym biorą udział nie tylko specjaliści, ale też osoby, które będą z tej przestrzeni korzystać. Dzięki temu można lepiej dopasować projekt do prawdziwych potrzeb mieszkańców. Każdy, kto chce, może wziąć udział w takim procesie i mieć wpływ na to, jak będzie wyglądać jego okolica – szczególnie jeśli chodzi o miejsca publiczne, ważne dla lokalnej społeczności.

Projekty, które powstają razem z mieszkańcami, są zazwyczaj bardziej praktyczne, ekologiczne, mają więcej zieleni i są po prostu przyjemniejsze do życia. Architekt w tym procesie pełni rolę doradcy – pomaga zrozumieć, co jest możliwe, jak uwzględnić różne potrzeby oraz jak przelać pomysły na papier.

Dla młodych architektów to świetne doświadczenie, które uczy, że przestrzeń to nie tylko budynki czy ulice, ale też miejsce spotkań, emocji i wspólnego działania. Dzięki partycypacji przestrzeń staje się czymś więcej – nabiera znaczenia społecznego i kulturowego.
_____________

DRABINA PARTYCYPACJI OBYWATELSKIEJ
Bartłomiej Rey (dla wystawy AMAiA “PartycypujeMY!”, Zodiak, 2024).

Sześćdziesiąt lat temu Sherry Arnstein stworzyła jedną z najbardziej wpływowych teorii partycypacji społecznej. Przyjmując za cel partycypacji redystrybucję władzy, stworzyła klasyfikację realnej kontroli obywatelskiej. 

Wraz z każdym kolejnym szczeblem, kontrola obywateli nad miastem rośnie. Nie są to różne „metody” partycypacji, a raczej narzędzie do diagnozy faktycznego wpływu ludzi na decyzje.

1. Kontrola obywatelska
Mieszkańcy zarządzają parkiem, wybierają projektanta. Otrzymują budżet od miasta, ale miasto nie ma kontroli na co je wydadzą. To mieszkańcy podejmują decyzje.

2. Delegowanie władzy
Obywatele mają przeważający głos w procesie wyboru projektanta. Władze miasta chcąc podjąć jakąś decyzję, muszę ją wynegocjować z obywatelami.

3. Partnerstwo
Moc decyzyjna jest podzielona równo pomiędzy użytkowników parku a władze miasta. Razem negocjują wszystkie decyzje.

4. Uspokajanie
Obywatele mają możliwość konsultowania wszystkich decyzji wokół parku i uczestniczą w spotkaniach z projektantami, ale to władze miasta podejmują ostateczne decyzje.

5. Konsultacja
Użytkownicy parku są faktycznie pytani o opinie i uwagi, a także mogą uczestniczyć w procesach projektowania jako głos doradczy lub jako obserwatorzy.

6. Informowanie
Proces partycypacyjny tak naprawdę ma na celu jedynie informowanie mieszkańców o zapadających decyzjach.

7. Terapia
Miasto przeprowadza proces partycypacyjny z mieszkańcami, bo chce im wytłumaczyć jak można zmienić przestrzeń/teren/budynek.

8. Manipulacja
Proces partycypacyjny ma na celu jedynie manipulowanie opiniami mieszkańców, aby zdobyć ich głosy w wyborach.

PARTYCYPACJA W PRAKTYCE
„Zanim podejmie się jakiekolwiek decyzje projektowe, należy się spotkać, porozmawiać o tym terenie i – co bardzo ważne – zrównoważyć te głosy, bo przestrzenie mają swoje różne, nieodkryte wartości.” – dr inż. arch. Monika Wróbel, badaczka, aktywistka miejska.

Film porusza temat renowacji jednego z najstarszych skateparków w Warszawie.
Skupia się on również na tym, jak istotną rolę w życiu miasta pełnią przestrzenie sportowe.

Opowiada: Monika Wróbel – architektka, urbanistka, badaczka miejska działająca w obszarze przestrzeni publicznych, wiceprezeska Fundacji Skwer Sportów Miejskich.
Kamera i montaż: Michał Szymanderski-Pastryk.

Młodzież o mieście dla wszystkich

Uczestnicy Akademii Młodych Architektek i Architektów wspólnie stworzyli krótki film – instrukcję poprawy ekosystemu miasta. Opowiedzieli w nim o krokach, dzięki którym każdy może już dziś poprawić stan ekologiczny swojej okolicy, tym samym dbając o wszystkich mieszkańców miasta.

Teksty, rysunki i prezentacje: Agata Bitkowska, Jan Dobkowski, Kinga Dąbrowska, Marta Staranowicz

Kamera i montaż: Michał Szymanderski-Pastryk

Idealny warsztat planowania przestrzeni szkolnej

Jak zaplanować remont swojej szkoły razem z  jej użytkowniczkami i użytkownikami?
Co dodać, aby dzieci czuły się w niej lepiej? Jak zebrać pomysły i zorganizować warsztaty planowania partycypacyjnego? 

Zobacz film edukacyjny i zaplanuj własne wydarzenie – Warsztat Planowania Partycypacyjnego z Witkiem Hebanowskim

Zobacz inne materiały edukacyjne na naszej stronie:

  1. Jak zorganizować warsztat planowania partycypacyjnego? Architektura procesów grupowych:  https://amaia.waw.pl/ 
  2. Partycypacyjne planowanie krok po kroku. Jak pogodzić różne interesy? https://amaia.waw.pl/partycypacyjne-planowanie-krok-po-kroku/ 
  3. Architekci: https://amaia.waw.pl/architekci/
  4. Architekt miasta: https://amaia.waw.pl/praca-architekta-miejskiego/ 
  5. Architekci Warszawy. Architektura Cienia z Aleksandrą Wasilkowską: https://amaia.waw.pl/architekci-warszawy/ 
  6. Jakim architektem chcesz być?  https://amaia.waw.pl/jakim-architektem-chcesz-byc/
  7. Współtwórz krótkie formy filmowe – https://amaia.waw.pl/filmy-edukacyjne/

____________
Platforma internetowa edukacyjna amaia.waw.pl stworzona przez Fundację Inna Przestrzeń (the Other Space Foundation) jest wynikiem wieloletniej praktyki pracy z młodzieżą (w wieku 14-18 lat) prowadzonej w Warszawie w ciągu ostatnich ośmiu lat. Głównymi użytkownikami platformy oraz jej współtwórcami są osoby w wieku 14-18 lat, które znajdują się na etapie wyboru przyszłego zawodu i chcą bliżej poznać profesję architekta.

Platforma posiada prostą strukturę i obejmuje kilka sekcji zawierających treści tekstowe oraz filmy wideo produkcji Fundacji, które towarzyszą i dopełniają materiał edukacyjny stworzony dla przyszłych architektów. Platforma może być wykorzystywana zarówno do samodzielnego zapoznania się z tematem i przygotowania do egzaminów na wydziały architektury, jak i do wsparcia procesu dydaktycznego w grupach – np. poprzez udostępnienie linku do konkretnej strony tematycznej zamiast tradycyjnej pracy domowej lub w celu zainteresowania dzieci zajęciami. Takie warsztaty zespół Fundacji prowadzi bezpłatnie, przy wsparciu Biura Edukacji Urzędu m.st. Warszawy.
____________

Nasz zespół

Polina Vietrova

Architektka z Ukrainy, która założyła organizację pozarządową Hadiach Friendly w swoim mieście i pracowała jako główna architektka w urzędach dwóch ukraińskich miast.

Iryna Kutsak

Dziennikarka, koordynatorka projektów wspierających migrantów w Warszawie oraz administratorka Centrum Wspierania Koordynacji w Warszawie.

Witek Hebanowski

Socjolog, trener i facylitator niezliczonej liczby wydarzeń, w których głównym narzędziem pracy jest angażowanie uczestników w proces współtworzenia i podejmowania decyzji zespołowych.

Lude Reno

Reżyser i aktor, który od 2014 roku uczy dzieci z różnych krajów wspólnego tworzenia filmów.

Michał Szymanderski-Pastryk

Aktywny działacz społeczny i PR manager, którego głównym profilem działalności jest wspieranie organizacji pozarządowych.