W tej części dowiesz się:
1. W jaki sposób przygotowywać analizę przestrzeni?
2. Jak wygląda proces partycypacyjnego planowania?
3. Idealny warsztat planowania przestrzeni szkolnej.
ZANIM ZACZNIESZ
Przed warsztatem warto przygotować analizę przestrzeni, potrzeb i pomysłów.
| Analiza przestrzeni | dokumentacja zdjęciowa; materiał wideo; mapowanie. |
| Analiza potrzeb | ankiety; tablica do zapisania potrzeb; rozmowy, wywiady. |
| Analiza pomysłów | research podobnych procesów; wstępne rozeznanie możliwych rozwiązań |
WAŻNE: Zastanów się, w jaki sposób mogą one zostać zaimplementowane w późniejszym procesie planowania.
Podczas przygotowania analiz można zacząć rekrutację uczestników procesu – należy zapewnić jak największą reprezentatywność różnorodnych grup odbiorców danej przestrzeni (maksymalnie 35–40 osób, optymalnie ok. 20). Taka grupa zapewnia kumulację kluczowych potrzeb przyszłych użytkowników.
Choć warsztat zwykle staje się najważniejszą częścią procesu, należy pamiętać, że jest tylko jednym z jego elementów. Warto przeprowadzić go w miejscu, którego dotyczy proces.
Cel spotkania – najważniejszy element przygotowania.
W naszym przypadku może to być np. wypracowanie kluczowych rekomendacji przez uczestników procesu. Ważne jest poczucie sprawczości i jasne określenie możliwego do osiągnięcia celu.
W przypadku jego niespełnienia proces partycypacyjny zostaje zaburzony.
Co jest celem warsztatu?
Wypracowanie funkcji, pomysłów, idei i rozwiązań oraz określenie potrzeb obecnych w danej przestrzeni.
WAŻNE: Zawsze korzystamy z wyników poprzednich warsztatów. Pozwala nam to na sprawną pracę, bez cofania się i ponownego otwierania wypracowanych kwestii i dyskusji.
Centrum Kreatywności Nowa Praga ul. Targowa 80a, Warszawa (pobierz ze strony konsultacje.um.warszawa.pl Raport z konsultacji).
Podczas planowania Centrum Kreatywności Nowa Praga spotkania zostały podzielone w następujący sposób:
1. Wypracowanie potrzeb i funkcji.
2. Rozwiązania przestrzenne – przełożenie funkcji na przestrzeń, ale nie na tę konkretną przestrzeń, której dotyczył proces – raczej na modelową lub neutralną. Uczestnicy pracowali w podgrupach nad potencjalnie spornymi kwestiami, takimi jak parking czy problem ciszy i hałasu. Ważna była tu kwestia uniknięcia konfliktu pomiędzy różnymi grupami interesów.
Zamiast być skazanym na typowy konflikt, w którym ktoś wygrywa, a ktoś przegrywa (“win-lose”), możemy postawić na szukanie konsensusu – takiego, w którym każda ze stron zyskuje (“win-win”). Pozwala to na szersze spojrzenie na daną kwestię i zastanowienie się np. nad wielofunkcyjnością danej przestrzeni, jej zmienną rolą w czasie i zależnością od pory dnia.
3. Wypracowanie planu – przełożenie funkcji na przestrzeń Centrum Kreatywności.
4. Spotkanie podsumowujące wraz z prezentacją wyników.
Ilustracja 24: Zdjęcia z warsztatu kreatywnego planowania partycypacyjnego Centrum Kreatywności “Nowa Praga”.
________________
Jak zaplanować remont swojej szkoły razem z jej użytkowniczkami i użytkownikami?
Co dodać, aby dzieci czuły się w niej lepiej? Jak zebrać pomysły i zorganizować warsztaty planowania partycypacyjnego?
Zobacz w filmie: AMAiA YouTube: Zaprojektuj szkołę:
Opowiada i rysuje: Witek Hebanowski
Kamera: Lude Viktor Reno
Montaż: Grace Matu
Chcesz wiedzieć więcej o projektowaniu szkół? Zobacz: Szkoła dobrze zaprojektowana. Standardy architektoniczne i funkcjonalne dla szkół podstawowych
i zespołów szkolno-przedszkolnych
m.st. Warszawy: LINK
Przed warsztatem trzeba zrekrutować różnorodnych uczestników, zbadać przestrzeń, przygotować agendę, salę, zasoby etc.
Agenda warsztatów:
Można połączyć w ramach jednej grupy skrajności – np. nauczyciela i rodzica. Jednak nie warto tworzyć grup różnowiekowych, (wtedy osoby starsze będą miały przewagę, czego czasem nie chcemy). Każda z grup dostaje plan szkoły i mapuje na nim potrzeby i rozwiązania z danej grupy, a jednocześnie wyklucza z listy te elementy, które nie spełniają kryteriów – np. kryteriów placówek edukacyjnych.
Warto zaznaczyć na planach elementy, których nie można zmienić – np. ścian nośnych, instalacji. W tej fazie można pozwolić także na dodatkowy research – rozmowy z większą ilością grup użytkowników – co chcieliby zmienić, co mogliby zaproponować (faza ‘zawęź’).
4. Prezentacja wyników pracy (faza ‘zamknij’).
Podział na poszczególne grupy funkcji pozwala na zminimalizowanie ryzyka konfliktów, ponieważ na końcu każda z grup może negocjować i dyskutować zaproponowane przez siebie rozwiązania z resztą, reprezentującą inny obszar.
W zwykłej, zawodowej relacji specjalista – architekt stara się uzyskać jak najwięcej informacji od klienta, (zwykle prywatnego inwestora). Proces partycypacyjny pozwala na wypracowanie takich wytycznych, które w sposób kompleksowy reprezentują wiele różnych grup interesów, co w rezultacie pozwala architektowi lepiej odpowiedzieć na zadany temat.
Interdyscyplinarność procesu partycypacyjnego to:
Więcej informacji na temat partycypacyjnego planowania znajdziesz tu: https://amaia.waw.pl/partycypacja/